De samenleving biedt mensen met een psychiatrische achtergrond niet al te veel kans op sociale integratie en maatschappelijke participatie. Kwartiermaken staat voor de poging een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor deze groep om erbij te horen naar eigen wens en mogelijkheden.
Volgens de van Dale is een kwartiermaker iemand die belast is met de voorbereiding van een onderneming, een wegbereider, een voorloper. De 'onderneming' is hier een gastvrije samenleving voor mensen met een psychiatrische achtergrond of anderen die met uitsluiting te maken hebben.
Landelijk Steunpunt Kwartiermaken
Sinds het verschijnen van haar proefschrift in 2001 onderhoudt Doortje Kal het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken.
Het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken probeert o.a. via deze site het gedachtegoed van kwartiermaken onder de aandacht te brengen, te inspireren tot kwartiermaakpraktijken en deze te ondersteunen en te coachen. Het Steunpunt biedt een aanspreekpunt voor mensen die zich oriënteren op het gedachtegoed en de praktijk van kwartiermaken. Via de digitale Nieuwsbrief worden belangstellenden ca 3 keer per jaar op de hoogte gehouden van landelijke en lokale ontwikkelingen, van inspirerende boeken en congressen, nieuwe initiatieven en standvastige praktijken. Zie voor de 'Werkgroep kwartiermakers' elders op deze bladzijde.
Voorjaar 2010 is in eigen beheer een derde (ongewijzigde) druk van het proefschrift 'Kwartiermaken' uitgebracht, voor tien euro te bestellen via d.kal@kwartiermaken.nl Het samenvattende achtste hoofdstuk is bij publicaties te downloaden: 'Waar het huis geen zorg krijgt vindt de ontmoeting niet plaats'. De flaptekst is hieronder te lezen.
Met het beleid van vermaatschappelijking zoals dat de afgelopen decennia is ingezet, wordt beoogd maatschappelijke uitsluiting van mensen met een psychiatrische achtergrond tegen te gaan. Zorg dicht bij huis en 'maatschappelijke steunsystemen' moeten een proces 'van patiënt naar burger' mogelijk maken. Tot nog toe is te weinig aandacht uitgegaan naar wat sociale integratie van 'mensen die anders zijn' vergt van instituties en burgers.
In het boek Kwartiermaken is gezocht naar theorieën die kunnen helpen het 'ruimte maken voor de vreemde ander' - Kwartiermaken - te doordenken. Het Franse differentiedenken, de hermeneutiek, de 'theorie van de presentie' en de 'ethiek van de zorg' blijken bronnen van zowel (maatschappij)kritiek als inspiratie. De centrale vraag is hoe concreet gewerkt kan worden aan een gastvrij onthaal in buurtcentra en vrijwilligerswerk, in het denken over anders zijn, in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en in vriendschap en burgerschap. (Flaptekst, 2001)
29 april 2012 De Stichting Psychiatrie en Filosofie organiseerde onlangs een symposium over ervringsdeskundigheid. Het was een uiterst spannend symposium met uiteenlopende sprekers en een ongewoon publiek. Volgens Wouter Kusters, ervaringsdeskundige, filosoof en organisator van het symposium ging het erom langer stil te staan bij het fenomeen ervaringsdeskundigheid en de betekenis en consequenties ervan te onderzoeken. Dat deed hij allereerst zelf in een zeer prikkelende lezing. Verder spraken Harrie van Haaster (onderzoeker IGPB), Petra Hunsche (De strijdbare patiënt), Wilma Boevink (via de film Gekkenwerk. HEE in de psychiatrie), David Hidajattoellah (Anoiksis, onderwijskundige, methodoloog en onderzoeker/docent ervaringsdeskundigheid) en Doortje Kal over 'de rehabilitatie van de ervaring' in het perspectief van werken aan maatschappelijke ruimte voor anders-zijn. Ga naar www.psychiatrieenfilosofie.nl en lees de lezingen.
Proefschrift Doortje Kal, 2001, 2002 (Boom); 2010, 2012 (in eigen beheer)
16 maart 2012 Nu ik per 1 juni 2011 voor twee jaar als bijzonder lector kwartiermaken ben aangesteld aan Hogeschool Utrecht en de derde, bescheiden druk (2010) schoon op was, heb ik besloten tot een vierde druk. Voor slechts tien euro direct bij mij te bestellen: d.kal@kwartiermaken.nl
Contact gewenst ?! Breingeindag 26 maart in 't Veerhuis in Nieuwegein
26 februari 2012 Het Thema ‘Contact Gewenst?!’ is gekozen naar aanleiding van de Week van de Psychiatrie 2011. Het thema was toen ‘Waardevolle Zorg’. Tijdens deze week bleek contact een van de belangrijkste aspecten van waardevolle zorg te zijn. De website www.weekvandepsychiatrie.nl biedt achtergrondinformatie over het thema Contact gewenst?!. De Week van de Psychiatrie is een activiteit van landelijke en regionale cliëntenorganisaties en cliëntenraden in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang. De Week van de Psychiatrie heeft tot doel de positie van cliënten in de samenleving en in de zorg te versterken. De Week wordt gesponsord door LOC Zeggenschap in zorg.
"Wat is er mooier dan partij te kiezen voor iemand die niet gelijksoortig is aan jezelf?"
18 februari 2012 Het opnemen voor de vreemdeling, is dat niet de morele kern van multiculturalisme? vraagt Anil Ramdas zich af in zijn Socrateslezing, 1997. Daarin pleit hij indringend voor vriendschap tussen mensen uit verschillende bevolkingsgroepen.
21 januari 2012 De afgelopen anderhalve maand is gebleken dat ons aanbod van een elfdaagse cursus verspreid over 5 maanden niet goed aan de vraag beantwoordt naar scholing op het gebied van kwartiermaken. Daarom hebben David Hidajattoellah van Anoiksis, Gerda Scholtens en Doortje Kal besloten de cursus niet in de voorgestelde vorm door te laten gaan. We zullende de komende maanden actief in contact treden met individuen en instellingen om te bezien hoe het aanbod beter kan aansluiten bij de vraag en (ook financiële) mogelijkheden van cursisten en instellingen. Daarbij gaan de gedachten ook uit naar 'in-company-trainingen' of het geven van een of meerdere workshops. De samenwerking met Hogeschool Utrecht blijft bestaan in de persoon van Doortje als bijzonder lector kwartiermaken.
