Kwartiermaken

Wat is kwartiermaken?

De samenleving biedt mensen met een psychiatrische achtergrond en bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking niet al te veel kans op sociale integratie en maatschappelijke participatie. Kwartiermaken staat voor de poging een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor mensen in de marge om erbij te horen en mee te doen naar eigen wens en mogelijkheden.
Volgens de van Dale is een kwartiermaker iemand die belast is met de voorbereiding van een onderneming, een wegbereider, een voorloper. De 'onderneming' is hier een gastvrije, inclusieve samenleving voor mensen die met uitsluiting te maken hebben.

Landelijk Steunpunt Kwartiermaken

Sinds het verschijnen van haar proefschrift in 2001 onderhoudt Doortje Kal het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken.

Het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken probeert o.a. via deze site het gedachtegoed van kwartiermaken onder de aandacht te brengen, te inspireren tot kwartiermaakpraktijken en deze te ondersteunen en te coachen. Het Steunpunt biedt een aanspreekpunt voor mensen die zich oriënteren op het gedachtegoed en de praktijk van kwartiermaken. Via de digitale Nieuwsbrief worden belangstellenden op de hoogte gehouden van landelijke en lokale ontwikkelingen, van inspirerende boeken en congressen, nieuwe initiatieven en standvastige praktijken. Zie voor de 'Werkgroep kwartiermakers' elders op deze bladzijde.

Het boek Kwartiermaken

Werken aan ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond

Bekijk cover Download omslag

Voorjaar 2010 is in eigen beheer een derde (ongewijzigde) druk van het proefschrift 'Kwartiermaken' uitgebracht en voorjaar 2012 een vierde - voor tien euro te bestellen via d.kal@kwartiermaken.nl Het samenvattende achtste hoofdstuk is bij publicaties te downloaden: 'Waar het huis geen zorg krijgt vindt de ontmoeting niet plaats'. De flaptekst is hieronder te lezen.

Met het beleid van vermaatschappelijking zoals dat de afgelopen decennia is ingezet, wordt beoogd maatschappelijke uitsluiting van mensen met een psychiatrische achtergrond tegen te gaan. Zorg dicht bij huis en 'maatschappelijke steunsystemen' moeten een proces 'van patiënt naar burger' mogelijk maken. Tot nog toe is te weinig aandacht uitgegaan naar wat sociale integratie van 'mensen die anders zijn' vergt van instituties en burgers.
In het boek Kwartiermaken is gezocht naar theorieën die kunnen helpen het 'ruimte maken voor de vreemde ander' - Kwartiermaken - te doordenken. Het Franse differentiedenken, de hermeneutiek, de 'theorie van de presentie' en de 'ethiek van de zorg' blijken bronnen van zowel (maatschappij)kritiek als inspiratie. De centrale vraag is hoe concreet gewerkt kan worden aan een gastvrij onthaal in buurtcentra en vrijwilligerswerk, in het denken over anders zijn, in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en in vriendschap en burgerschap. (Flaptekst, 2001)

Nieuwsbrief

Hieronder kunt u zich aanmelden voor de Nieuwsbrief Landelijk Steunpunt Kwartiermaken. Onder [nieuwsbrief] vindt u eerder verstuurde nieuwsbrieven.

Nieuws/Agenda

De verzorgingsstaat verbouwd - hoop en zorgen - Doortje Kal

Bespreking van het jaarboek sociale vraagstukken Hoe de verzorgingsstaat verbouwd wordt. Kroniek van een verandering.

Geplaatst: 29 oktober 2016 Het tijdschrift Deviant ging dit jaar online. Met enige vertraging is eind oktober mijn bespreking van het jaarboek onder redactie van Albert Jan Kruiter, Femmianne Bredewold & Marcel Ham geplaatst met mooie illustraties van Thomas Riesner. Ga naar www.tijdschriftdeviant.nl

Vrijwilligerszorg - een sterke draad in het sociale weefsel - Doortje Kal

Bespreking van 'Lokale staat van zorg'. Dissertatie Eric van der Vet

Geplaatst: 28 oktober 2016 In het in september verschenen nummer van Waardenwerk, Journal of Humanistic Studies, was een van de vijf thema's Lokale Zorg. Naast een artikel van Eric van der Vet zelf en een van Margret van Paassen in dit themadeel mijn recensie. Namens de redactie schreven Harry Kunneman en Richard Brons (...) 'Vanuit een duidelijke verwantschap met de centrale inzet van Van der Vets onderzoek schetst Kal de belangrijkste componenten van zijn betoog, maar plaatst zij ook kritische kanttekeningen. "Van der Vet richtte zijn onderzoek op de vrijwilligersorganisaties, minder op de vrijwilligers zelf, terwijl de zorgvragers, de deelnemers van de Vriendendiensten of de mensen in kwetsbare posities vrijwel niet aan het woord komen... Dat is mijns inziens wel een gemiste kans omdat zij met hun verhalen ook scherper het verschil tussen professionele en vrijwilligerszorg naar voren hadden kunnen brengen." Dat neemt niet weg dat Van der Vet volgens Kal in zijn opzet is geslaagd: de gemeente Den Haag is daadwerkelijk aan de slag met zijn aanbevelingen en met het waarderende perspectief dat daarin werkzaam is.' Van der Vet zelf: Het is een vergissing vrijwilligerszorg te zien als een verlengstuk van de formele, professionele zorg en welzijn of als een goedkoop alternatief hiervoor. Van der Vet is uit op een positie van vrijwilligerszorg in het lokale bestel die haar eigenheid garandeert, mede als bescherming tegen dreigende formalisering en instrumentalisering. Ga naar www.waardenwerk.net en lees het hele redactioneel.

Bijeenkomst Vlaamse werkgroep kwartiermaken op 21 oktober 2016

1 januari 1970 – 1 januari 1970

Graag maak ik attent op de volgende vergadering van de Vlaamse Werkgroep kwartiermaken. Uit de uitnodiging: 'Kwartiermaken gaat over het zoeken naar veilige plaatsen voor nieuwe burgers, het stimuleren van goodwill bij andere burgers, het vragen van respect voor verschil. Deze werkgroep wil inspireren en praktijk ondersteunen. De vergadering heeft plaats op vrijdag 21 oktober 2016, 13u30 – 16u00, De Valkaart, A. Rodenbachstraat 42, 8020 Oostkamp (nabij Brugge). Agenda: Opvolging vorige bijeenkomsten, Inleiding over Kwartiermaken door Peter Dierinck, Uitwisseling, Varia. Meld uw komst: Rik@vvgg.be Vriendelijke groeten, Rik Van Nuffel'

De waarde van ongelijkheid - Gustaaf Bos en Doortje Kal in dialoog

in: Social Inclusion, 2016, Volume 4.

Geplaatst: 13 oktober 2016 In het engelstalige deel van deze site (en ook hieronder) vindt de lezer een vers van de pers artikel waarin de auteurs in discussie gaan over de waarde van ongelijkheid. Zij betreden daarmee het spanningsveld tussen overeenkomst en verschil bij het denken over en werken aan meer ruimte voor mensen in de marge. Wij kozen voor de wat onorthodoxe vorm van een kritische dialoog omdat die gelegenheid bood eerst de eigen perspectieven te expliciteren en te vergelijken om vervolgens verder te komen in het denken over en werken aan ruimte voor verschil. Wat gaat er fout als slechts één perspectief de overhand krijgt? Onze dialoog is onderdeel van een themadeel ‘Humanity as a Contested Concept: Relations between Disability and “Being Human”’ onder red. van Paul van Trigt, Alice Schippers en Jacqueline Kool) in Social Inclusion.

Bijeenkomst Vlaamse werkgroep kwartiermaken op 21 oktober 2016 te Oostkamp (nabij Brugge)

Geplaatst: 12 oktober 2016 Graag maak ik attent op een bijeenkomst van de Vlaamse Werkgroep kwartiermaken. Uit de uitnodiging: 'Kwartiermaken gaat over het zoeken naar veilige plaatsen voor nieuwe burgers, het stimuleren van goodwill bij andere burgers, het vragen van respect voor verschil. Deze werkgroep wil inspireren en praktijk ondersteunen. De vergadering heeft plaats op vrijdag 21 oktober 2016, 13u30 – 16u00, De Valkaart, A. Rodenbachstraat 42, 8020 Oostkamp. Agenda: Opvolging vorige bijeenkomsten, Inleiding over Kwartiermaken door Peter Dierinck, Uitwisseling, Varia Meld uw komst: Rik@vvgg.be Vriendelijke groeten, Rik Van Nuffel, Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid'