Pleidooi voor een gezelschappelijke psychiatrie
recensie boek Gert Schout 'Mijn broeders hoeder'
Geplaatst: 30 januari 2026
Zie Tijdschriftdeviant.nl

De samenleving biedt mensen met een psychiatrische achtergrond en bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking niet al te veel kans op sociale integratie en maatschappelijke participatie. Kwartiermaken staat voor de poging een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor mensen in de marge om erbij te horen en mee te doen naar eigen wens en mogelijkheden.
Volgens de van Dale is een kwartiermaker iemand die belast is met de voorbereiding van een onderneming, een wegbereider, een voorloper. De 'onderneming' is hier een gastvrije, inclusieve samenleving voor mensen die met uitsluiting te maken hebben.
Het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken probeert o.a. via deze site het gedachtegoed van kwartiermaken onder de aandacht te brengen, te inspireren tot kwartiermaakpraktijken en deze te ondersteunen en te coachen. Het Steunpunt biedt een aanspreekpunt voor mensen die zich oriënteren op het gedachtegoed en de praktijk van kwartiermaken. Via de Nieuwsrubriek worden belangstellenden op de hoogte gehouden van landelijke en lokale ontwikkelingen, van inspirerende boeken en congressen, nieuwe initiatieven en standvastige praktijken.
Bestel het boek! (€10)
Bekijk cover
Voorjaar 2010 is in eigen beheer een derde (ongewijzigde) druk van het proefschrift 'Kwartiermaken' uitgebracht, voorjaar 2012 een vierde, voorjaar 2016 een vijfde. Voorjaar 2023 is het allerlaatste exemplaar de deur uit gegaan. Het boek staat nu integraal on-line. (Via internet is er nog wel een exemplaar te vinden!) Het samenvattende achtste hoofdstuk is bij publicaties te downloaden: 'Waar het huis geen zorg krijgt vindt de ontmoeting niet plaats'. De flaptekst is hieronder te lezen. Elders op deze site is het Voorwoord van Peter Dierinck bij de vijfde druk te lezen, zo ook het pleidooi van Jenny Boumans in 'Verder met kwartiermaken' en het lekenpraatje.
Met het beleid van vermaatschappelijking zoals dat de afgelopen decennia is ingezet, wordt beoogd maatschappelijke uitsluiting van mensen met een psychiatrische achtergrond tegen te gaan. Zorg dicht bij huis en 'maatschappelijke steunsystemen' moeten een proces 'van patiënt naar burger' mogelijk maken. Tot nog toe is te weinig aandacht uitgegaan naar wat sociale integratie van 'mensen die anders zijn' vergt van instituties en burgers.
In het boek Kwartiermaken is gezocht naar theorieën die kunnen helpen het 'ruimte maken voor de vreemde ander' - Kwartiermaken - te doordenken. Het Franse differentiedenken, de hermeneutiek, de 'theorie van de presentie' en de 'ethiek van de zorg' blijken bronnen van zowel (maatschappij)kritiek als inspiratie. De centrale vraag is hoe concreet gewerkt kan worden aan een gastvrij onthaal in buurtcentra en vrijwilligerswerk, in het denken over anders zijn, in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en in vriendschap en burgerschap. (Flaptekst, 2001)
Geplaatst: 30 januari 2026
Zie Tijdschriftdeviant.nl
Geplaatst: 30 januari 2026
Gert Schout heeft een boeiend boek geschreven: Mijn broeders hoeder levert fundamentele kritiek op de huidige psychiatrie en draait om de vraag of een andere psychiatrie denkbaar is. Schout meent van wel. Sterker nog, die andere psychiatrie is er deels al. Hij noemt haar ‘gezelschappelijke psychiatrie’. Maar deze staat volgens Schout onder grote druk en dreigt steeds opnieuw van het toneel te verdwijnen. Hoe zij eruitziet en hoe ze versterkt kan worden is onderwerp van zijn boek. Zie www.Tijdschriftdeviant.nl
Geplaatst: 21 september 2025
Na een lezing van Pieter Hilhorst over 'De belofte van de gemeenschap & zeven belemmerende mythes' is er o.a. een sessie onder leiding van Jeroen Gradener over specifiek de rol van het opbouwwerk. Jeroen heeft mij gevraagd het kwartiermaakperspectief daar in te brengen.
Geplaatst: 25 januari 2025
Bescheiden verslag van het Presentiefestival, najaar 2024 ter ere van het 20-jarig bestaan van de Stichting Presentie
Geplaatst: 11 november 2024
Trimbosinstituut 13- tot 17.00 uur