Kwartiermaken

Wat is kwartiermaken?

De samenleving biedt mensen met een psychiatrische achtergrond en bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking niet al te veel kans op sociale integratie en maatschappelijke participatie. Kwartiermaken staat voor de poging een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor mensen in de marge om erbij te horen en mee te doen naar eigen wens en mogelijkheden.
Volgens de van Dale is een kwartiermaker iemand die belast is met de voorbereiding van een onderneming, een wegbereider, een voorloper. De 'onderneming' is hier een gastvrije, inclusieve samenleving voor mensen die met uitsluiting te maken hebben.

Landelijk Steunpunt Kwartiermaken

Sinds het verschijnen van haar proefschrift in 2001 onderhoudt Doortje Kal het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken.

Het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken probeert o.a. via deze site het gedachtegoed van kwartiermaken onder de aandacht te brengen, te inspireren tot kwartiermaakpraktijken en deze te ondersteunen en te coachen. Het Steunpunt biedt een aanspreekpunt voor mensen die zich oriënteren op het gedachtegoed en de praktijk van kwartiermaken. Via de Nieuwsrubriek worden belangstellenden op de hoogte gehouden van landelijke en lokale ontwikkelingen, van inspirerende boeken en congressen, nieuwe initiatieven en standvastige praktijken.

Het boek Kwartiermaken

Werken aan ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond

Bestel het boek! (€10) Bekijk cover

Voorjaar 2010 is in eigen beheer een derde (ongewijzigde) druk van het proefschrift 'Kwartiermaken' uitgebracht, voorjaar 2012 een vierde, voorjaar 2016 een vijfde - voor tien euro te bestellen via d.kal@kwartiermaken.nl. Het samenvattende achtste hoofdstuk is bij publicaties te downloaden: 'Waar het huis geen zorg krijgt vindt de ontmoeting niet plaats'. De flaptekst is hieronder te lezen. Elders op deze site is het Voorwoord van Peter Dierinck bij de vijfde druk te lezen, zo ook het pleidooi van Jenny Boumans in 'Verder met kwartiermaken' en het lekenpraatje.
Met het beleid van vermaatschappelijking zoals dat de afgelopen decennia is ingezet, wordt beoogd maatschappelijke uitsluiting van mensen met een psychiatrische achtergrond tegen te gaan. Zorg dicht bij huis en 'maatschappelijke steunsystemen' moeten een proces 'van patiënt naar burger' mogelijk maken. Tot nog toe is te weinig aandacht uitgegaan naar wat sociale integratie van 'mensen die anders zijn' vergt van instituties en burgers.
In het boek Kwartiermaken is gezocht naar theorieën die kunnen helpen het 'ruimte maken voor de vreemde ander' - Kwartiermaken - te doordenken. Het Franse differentiedenken, de hermeneutiek, de 'theorie van de presentie' en de 'ethiek van de zorg' blijken bronnen van zowel (maatschappij)kritiek als inspiratie. De centrale vraag is hoe concreet gewerkt kan worden aan een gastvrij onthaal in buurtcentra en vrijwilligerswerk, in het denken over anders zijn, in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en in vriendschap en burgerschap. (Flaptekst, 2001)

Nieuws/Agenda

Engelse vertaling van Wmo gestript kwartiermaken

Vertaling en stem van Alistair Niemeijer

Geplaatst: 5 februari 2020

De strip van Martijn van Gemert over kwartiermaken doet het nog steeds goed. Daarom des te blijer - na de Duitse, nu ook een Engelse vertaling van het script van Wilma Beltman, Jeroen Knevel, Jean Pierre Wilken en Doortje Kal. Ga naar de Engelse vlag.

Lees meer

Inklusion für die gemeindepsychiatrische Praxis - Ratzke, Bayer & Bunt (Hg.)

Erfahrungen aus einem Modellprojekt - Psychiatrie Verlag, Köln, 2020

Geplaatst: 6 januari 2020

Kwartiermaken krijgt in dit modelproject als een 'leidend beginsel' (Leitgedanken) de volle aandacht, niet alleen in de bijdrage van mijzelf en die van Fritz Bremer, maar ook in het Voorwoord en in de bijdrage van Katharina Ratzke en Svenja Bunt en in het slothoofdstuk van Ratzke.

Lees meer

Wat werkt voor ondernemende migranten? De Lange, Berntsen, Hoenoeman, Kalas

Een studie naar ervaren mechanismen van in- en uitsluiting in recht en praktijk - GAK & Universiteit van Amsterdam

Geplaatst: 6 januari 2020

De volgende onderzoeksvraag stond centraal: Welke in- en uitsluitingsmechanismen op individueel, beleids- en arbeidsmarktniveau ervaren migranten en vluchtelingen bij het starten als zelfstandig ondernemer in Nederland? Welke verbeteringen zijn nodig om hen daarbij te ondersteunen?
Kwartiermaken in de zin van ruimte maken in de ontvangende samenleving (naast de persoonlijke begeleiding) blijkt van het grootste belang.
Aanbeveling 21 (blz. 233) Werk met programma's die gericht zijn op kwartiermaken om inclusie te bevorderen.

Lees meer

Samen werken aan nieuwe ontmoetingen in de marge - Bos, Kal, Abma & Tromp

Artikel in Nederlands Tijdschrift voor de Zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen -NTZ, nr. 4 december 2019, blz. 235-254

Geplaatst: 6 januari 2020

Iedereen, van beleidsmakers tot burgers, lijkt het erover eens dat ieder mens erbij hoort en meetelt en dat niemand buitengesloten zou moeten worden. Voor mensen met een ernstige verstandelijke en meervoudige beperking die bovendien niet kunnen spreken is maar mondjesmaat aandacht voor de vraag hoe hun leven verrijkt zou kunnen worden door contact met anderen. In dit artikel beschrijven we het verloop en de uitkomsten van een participatief actieonderzoek gericht op het doen ontstaan van meer gevarieerde interacties. Het onderzoek leidt tot vijf lessen voor het bevorderen van nieuwe ontmoetingen.

Lees meer