Kwartiermaken

Wat is kwartiermaken?

De samenleving biedt mensen met een psychiatrische achtergrond en bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking niet al te veel kans op sociale integratie en maatschappelijke participatie. Kwartiermaken staat voor de poging een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor mensen in de marge om erbij te horen en mee te doen naar eigen wens en mogelijkheden.
Volgens de van Dale is een kwartiermaker iemand die belast is met de voorbereiding van een onderneming, een wegbereider, een voorloper. De 'onderneming' is hier een gastvrije, inclusieve samenleving voor mensen die met uitsluiting te maken hebben.

Landelijk Steunpunt Kwartiermaken

Sinds het verschijnen van haar proefschrift in 2001 onderhoudt Doortje Kal het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken.

Het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken probeert o.a. via deze site het gedachtegoed van kwartiermaken onder de aandacht te brengen, te inspireren tot kwartiermaakpraktijken en deze te ondersteunen en te coachen. Het Steunpunt biedt een aanspreekpunt voor mensen die zich oriënteren op het gedachtegoed en de praktijk van kwartiermaken. Via de Nieuwsrubriek worden belangstellenden op de hoogte gehouden van landelijke en lokale ontwikkelingen, van inspirerende boeken en congressen, nieuwe initiatieven en standvastige praktijken.

Het boek Kwartiermaken

Werken aan ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond

Bestel het boek! (€10) Bekijk cover

Voorjaar 2010 is in eigen beheer een derde (ongewijzigde) druk van het proefschrift 'Kwartiermaken' uitgebracht, voorjaar 2012 een vierde, voorjaar 2016 een vijfde - voor tien euro te bestellen via d.kal@kwartiermaken.nl. Het samenvattende achtste hoofdstuk is bij publicaties te downloaden: 'Waar het huis geen zorg krijgt vindt de ontmoeting niet plaats'. De flaptekst is hieronder te lezen. Elders op deze site is het Voorwoord van Peter Dierinck bij de vijfde druk te lezen, zo ook het pleidooi van Jenny Boumans in 'Verder met kwartiermaken' en het lekenpraatje.
Met het beleid van vermaatschappelijking zoals dat de afgelopen decennia is ingezet, wordt beoogd maatschappelijke uitsluiting van mensen met een psychiatrische achtergrond tegen te gaan. Zorg dicht bij huis en 'maatschappelijke steunsystemen' moeten een proces 'van patiënt naar burger' mogelijk maken. Tot nog toe is te weinig aandacht uitgegaan naar wat sociale integratie van 'mensen die anders zijn' vergt van instituties en burgers.
In het boek Kwartiermaken is gezocht naar theorieën die kunnen helpen het 'ruimte maken voor de vreemde ander' - Kwartiermaken - te doordenken. Het Franse differentiedenken, de hermeneutiek, de 'theorie van de presentie' en de 'ethiek van de zorg' blijken bronnen van zowel (maatschappij)kritiek als inspiratie. De centrale vraag is hoe concreet gewerkt kan worden aan een gastvrij onthaal in buurtcentra en vrijwilligerswerk, in het denken over anders zijn, in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en in vriendschap en burgerschap. (Flaptekst, 2001)

Nieuwsbrief

Hieronder kunt u zich aanmelden voor de Nieuwsbrief Landelijk Steunpunt Kwartiermaken. Onder [nieuwsbrief] vindt u eerder verstuurde nieuwsbrieven.

Nieuws/Agenda

Neoliberalisme verdringt politiek en moreel debat

Bescheiden bespreking van het boek van Thomas Biebricher Onvermoed en onvermijdelijk. De vele gezichten van het neoliberalisme

Geplaatst: 22 oktober 2017

htps://www.tijdschriftdeviant.nl/384-neoliberalisme-verdringt-politiek-en-moreel-debat

Masterclass neoliberalisme en zorg

Op donderdag 2 november organiseert stichting Critical Ethics of Care een Nederlandstalige masterclass over de invloed van neoliberalisme op zorg, welzijn en onderwijs. Aanleiding is Biebrichers boek.

Neoliberalisme zit in het DNA van de moderne samenleving. Het is bepalend voor de manier waarop burgers geacht worden met elkaar om te gaan en voor de manier waarop problemen in de samenleving benaderd worden: meer markt, minder overheid, meer eigen regie en meer zelfredzaamheid. Neoliberalisme beïnvloedt mensen en organisaties zelfs waar het niet wordt vermoed. En neoliberalisme lijkt de enige manier te zijn voor het vormgeven van de huidige samenleving. Dat levert prangende vragen op als:
♦ Als deregulering de oplossing is, waar komen dan al die regels vandaan?
♦ Als je regie moet voeren over je eigen leven, mag je dan ook nog kwetsbaar zijn?
♦ Als overheden zorg gaan aanbesteden, wat zijn duurzame verbindingen met de samenleving dan waard?
♦ Zijn buzzwords zoals co-creatie en resilience slimme verpakkingen van het neoliberale gedachtegoed óf een alternatief voor dat gedachtegoed?

De masterclass is op 2 november van 17.30 tot 20.45 uur in Domstad, Koningsbergerstraat 9, Utrecht. Met inleidingen door Erna Molenaar, Guus Timmerman, Ed de Jonge en Jan den Bakker. Kosten € 100 (inclusief boek Biebricher). Voor meer informatie en aanmelding klik hier.

Meedoen gaat niet vanzelf online

'Kwartiermaken in theorie en praktijk' van Kal, Post en Scholtens nu geheel digitaal beschikbaar

Geplaatst: 14 augustus 2017

Zomer 2012, precies vijf jaar geleden, kwam bij Tobi Vroegh 'Meedoen gaat niet vanzelf' uit. Daniël Giltay Veth noemt het in het Voorwoord 'een optelsom van leerervaringen in het kwartiermaken. En verderop:"In de dagelijkse omgang met beleidsmedewerkers in het sociale domein heb ik gemerkt dat het gros werkelijk geen idee heeft van het bestaan van al deze belangwekkende praktijken." Dit door Rutger Post prachtig vormgegeven boek is vrijwel uitverkocht, maar nu dus in z'n geheel te downloaden. Jean Pierre Wilken, lector Participatie, Zorg en Ondersteuning Hogeschool Utrecht stelt in het Nawoord:"Kwartiermaken beoogt ruimte te creëren voor gastvrijheid. In dit boek wordt betoogd dat hiervoor eerst opschorting nodig is, opschorting van ingeslopen meningen, beelden en oordelen. Mijn ervaring is dat daar waar direct contact gearrangeerd kan worden, veel mensen dikwijls in staat zijn om verbinding aan te gaan. Dit is vooral het geval als er sprake is van positief contact. (...) Kwartiermakers zijn meesters in het creëren van deze positieve ontmoetingen."

Lees meer

Bundel Verder met kwartiermaken als pdf te downloaden

Verder met kwartiermaken - naar de verwelkoming van verschil onder redactie van Kal, Post en Wilken, december 2013

Geplaatst: 16 juni 2017

December 2013 nam ik na 2 1/2 jaar (gedeeltelijk) afscheid als bijzonder lector kwartiermaken. Dit ging gepaard met de verschijning van een bundel waarin ik o.a. verslag deed van mijn (bijzonder)onderzoek, maar waarin ook een elftal anderen ieder vanuit hun eigen perspectief schreven over kwartiermaken.